Gömülü Sistem Rehberi -2- Gömülü Sistemlere Kimler Başlamalı?

Gömülü sistemlere nereden başlamalı ve kimlerin başlaması gerektiği bir önceki yazıda bahsettiğim gereksinimleri ne kadar karşıladığı ile doğrudan ilgilidir. Eğer bu gereksinimleri yeterince karşılamıyorsanız gömülü sistemlere başlarken bunların boşluğunu da eş zamanlı olarak doldurmanız gerekecek ve sizin için daha zor bir süreç olacaktır. Eğer saydığımız gereksinimlerde sıfıra yakın iseniz gömülü sistemlere başlamakla bırakma arasında pek fazla zaman harcamazsınız. Çünkü ne kadar çalışsanız da bu gereksinimleri karşılayamadığınız için ilerleyemezsiniz ve bırakmaktan başka bir çareniz kalmaz. Biz öğrenebilecek kimsenin yanlış usul ve yönlendirmelerden dolayı öğrenemeyip bırakmasını hiç istemeyiz. Fakat öğrenmeyecek kişiye de boşuna emek harcamak istemiyoruz. Bu yazıları yazarken sarf ettiğimiz onca emek, öğrenebilecek bir avuç kişi içindir. Ne kadar onbinlerce elektrik-elektronik ve bilgisayar okuyan olsa da çoğu bizim yazdıklarımızla ilgilenmemektedir. Hatta bu sektörde bile “konuyla alakalı” görünen fakat konuyla alakasız kitleler oldukça fazladır. O yüzden gömülü sistemlere gerçekten giriş yapabilen biri olursanız seçkin bir konumda olduğunuzu biliniz.

Önceki yazıda dediğimiz gibi çizgi izleyen robot yapmak için, bitirme projesini yapmak için veya internette gördüğü hazır projeyi yapmak amacıyla bu alana girip öğrenmek isteyen kişileri muhatap almadığımızı, bizim muhatap aldığımız kişilerin gerçekten öğrenmek isteyen, hevesli değil meraklı ve vizyonlu kitleler olduğunu hatırlatalım.

Gömülü sistemlere başlamadan önce başlama sebebinizi sorgulamanız gereklidir. Örneğin sizin bir ihtiyacınız var. Bu kuluçka makinesi veya buzdolabı ısı kontrolü, zaman ayarlı sulama sistemi gibi başka bir sektöre yönelik bir ihtiyaç olsun. Siz sırf bu alandaki geliştiricilere para verip yaptırmamak için kendiniz öğrenip sadece onu yapmaya çalışıyorsanız öğrenme sürecindeki maliyet ve zamanın bunun onlarca katı olacağını ve konuyla alakalı bir insan olmadıkça bir faydanızın olmayacağını biliniz. Aynı şekilde sırf bitirme projesini yapmak için istemediğiniz ve alakanızın olmayacağı bir alanda aylar boyu çalışmanız da sizi gömülü sistem geliştiricisi veya mühendisi yapmayacaktır. Çoğu da bu alanın zorluğunun farkına varıp bu işlere hiç bulaşmadan bitirme projesini yaptıracak birini aramaktadır. Biz burada gömülü sistemler hakkında yüzlerce makale yazmış olsak da bunları okuma zahmetini bırakın bizi tanıma zahmetine bile girmeyip hala bitirme projelerini yaptırma konusunda bizi rahatsız edenleri görmekteyiz.

Eğer çocukluktan beri teknolojiye, bilgisayarlara ve elektronik cihazlara meraklıysanız, bir şey üretmek ya da icat ortaya koymak istiyorsanız gömülü sistemler tam size göre bir alandır. Çünkü bu alanda var olanın üzerine birşey koymadıkça, yeni birşeyler üretmedikçe, aklınızı kullanmadıkça iş yapmanız söz konusu değildir. Hazır parçaları birbirine takıp hazır kodu yükleyerek örneğin bir 3 boyutlu yazıcı yapmak bu alanda “yapmak” sayılmamaktadır. Bu gömülü sistemlerde geliştiricilik değil sadece işçilikten ibarettir. Aynı şekilde hazır Arduino projelerini  iki kablo bağlamak ve iki tuşa basmakla yapmanın gömülü sistem geliştiriciliği ile bir alakası yoktur. Siz böyle hazır projeleri yapmakla eğlenebilirsiniz, boş zamanınızı değerlendirirsiniz fakat gömülü sistemlere giriş yapmak isteyen birinin oldukça disiplinli ve planlı çalışması gereklidir. Bu öğrenme süreci sizin ikinci işiniz veya okulunuz olmalıdır. Bu alanda 1-2 hafta ara vermeniz bile alana yabancılaşmanıza sebep olacaktır. Diğer programlama ve geliştiricilik konularında olduğu gibi sürekli bir çalışma ve devam eden bir merağa ihtiyaç vardır. Bir anlık hevesle başlayıp hevesten sonra devamını getirmek mümkün değildir. Eğer meraklı biriyseniz öğrendikçe merakınız artacak ve ne kadar az şey bildiğinizin farkına varacaksınız. Gömülü sistemler üzerinde çalışarak bilgisayar ve elektrik-elektronik mühendisliğinin konuları sizi ilgilendirirken örneğin bizim gibi jeofizik üzerinde çalışmak isterseniz jeofizik mühendisliğinin, arkeojeofizikte buna ek olarak arkeolojinin de konularını da öğrenmeniz gerekecektir.

Jeofizikten bahsetmişken önemli bir noktayı size başlarda anlatalım. Sadece gömülü sistemler alanında uzman olmanız bir ürün ortaya koymanız için her zaman yeterli değildir. Başlangıçta kontrol ve otomasyon uygulamalarında bu şekilde ilerleseniz de gömülü sistemler ülkemizde görüldüğü gibi kontrol ve otomasyondan ibaret değildir. Örneğin eşyaların interneti alanında çalışmak istiyorsanız ağ teorisini, protokolleri, sunucu-istemci ve en önemlisi HTML, PHP gibi Web ile alakalı dilleri bilmeniz gereklidir. Web programcılığı apayrı bir dal olsa da eşyaların interneti (IoT) bunun üzerine bina edilmiştir ve iyi bir web programcısı olmayı da gerektirir. Özellikle arka plan (back-end) yani PHP gibi programlama dillerine aşina olmanız gereklidir. Eğer bilgisayar kontrollü uygulamalar yapmak istiyorsanız seri iletişim alanınızla ilgili olsa da masaüstü programlamak gömülü sistemlerin dışındadır. Bu durumda Visual C#, Java, Visual C++ gibi programlama dilleri ve ortamlarını öğrenmeniz ve bunun üzerinde program yazmanız gereklidir. Bazı cihazlar bilgisayar programı olmadan hiçbir işe yaramamaktadır. Bir cihazın bilgisayar programını, analog devre tasarımını bir yandan da üretimini hallettikten sonra gömülü yazılımına sıra gelebilir. Üstelik bu gömülü yazılımı yapabilmek için de bazen dijital sinyal işleme yöntemlerini öğrenmek bile gerekir. Kısacası gömülü sistemler gibi dar görünen fakat pek çok alanla irtibatlı bir alanda uzmanlaşmak yeterli olmamaktadır aynı zamanda çalıştığınız alanla ilgili farklı konularda uzmanlaşmanız gerekebilir.

Üzerinde çalışma yapacağınız alanı ilgilendiren dallarda uzmanlaşmak da bir ürün ortaya koymanız için yeterli olmamaktadır. Ar-ge adını verdiğimiz araştırma ve geliştirme sürecinde o konulara hakim olsanız dahi yeniden birşeyler öğrenmek, araştırmak ve çalışmak gereklidir. Bu arge süreci birkaç ay olabileceği gibi 5-10 yıl da olabilir. Yaptığınız işin katma değerine ve zorluğuna göre değişir. Kısa yoldan birşeyler yapayım diyorsanız bu alan size göre değildir. Arduino ile 5 dakikada breadboard üzerinde yapılan projeleri görüp de “az bir bilgiyle” kısa zamanda katma değerli iş yapabileceğiniz algısı oluşmasın. Kısa zamanda iş yapabilmek için bile kısa zamanda iş yapabilmek için gerekli olan bilgiyi epey uzun bir zaman harcayarak edinmeniz gereklidir. Çalışmadığınız sürelerin öğrenmeye gideceğini unutmayınız. İki arduino fonksiyonu yazmakla “usta” olup iş yaptığını sananlar veya 100-200 liraya çocukların ödevlerini yapanlar gibi olmamak için bu şarttır. Sizin bu alanda kaliteli bir insan olduğunuz yaptığınız işin kalitesiyle belli olur.

Gömülü sistemlere başlamadan önce bütün bunları göze almış ve göğüs gerebilecek biri olduğunuzu düşünüyorsanız gömülü sistemlere başlamanız lazımdır. Eğer ben uğraşamam, emek harcayamam  ya da öğrenemem diyorsanız kendinizi zorlamanın bir anlamı yoktur. Bir sonraki yazıda ise nasıl başlanmalı sorusuna cevap vereceğiz.

Bizi Facebook grubumuzda takip etmeyi unutmayın. Bilgili ve öğrenmeye hevesli bir topluluk oluşturmak istiyoruz.

https://www.facebook.com/groups/1233336523490761/

UYARI!!

 

 

 

Gökhan Dökmetaş

"Arduino Eğitim Kitabı" ve "Arduino ve Raspberry PI ile Nesnelerin İnterneti" kitaplarının yazarı. Başkent Teknoloji ve Dedektör Merkezi'nde Ar-ge Sorumlusu. Araştırmacı-Yazar.

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.