Dijital Elektronik – Schmitt Trigger Nedir?

Scmitt tetikleyicisi pozitif geribildirime sahip olan ve giriş sinyali karşılaştırıcı eşiğini geçene kadar çıkış durumunu durağan halde tutan bir mantık devresidir. Genellikle sinüs analog sinyali dijital sinyale çevirmede kullanılır. Ayrıca belli bir sinyal seviyesinde kalmasından dolayı gürültülü giriş sinyalini temiz kare dalga haline getirmede kullanılmaktadır. Schmitt tetikleyicisi devresi bistable multivibratör devresine oldukça benzemektedir. Hatta onun farklı bir varyantı olduğunu söyleyebiliriz.

Schmitt tetikleyicilerini işlemsel yükselteçlerle veya transistörlerle yapmamız mümkündür. Hazır halde entegre olarak da üretilmektedir. Burada Q2’nin kolektörü ile Q1’in beyzinin eşleştirildiğini görmekteyiz. Burada Re eşleşmeyi sağlamaktadır.

Vin sıfır konumunda olduğu zaman Q1 kesime gider ve eşleşmeden dolayı Q1’in kolektörü Q2’nin beyzini sürer ve Q2’yi doyuma ulaştırır. Bu durumda V0 LOW konumuna geçer. Eğer Vce2 gerilimini doyumda sayarsak Re üzerinden geçen gerilim şu eşitlikte verilmiştir.

Re = [Vcc*Re/(Re+Rc2)]

Bu aynı zamanda Q1 transistörünün emiter gerilimidir. Q1 transistörünün iletime geçmesi için Vin geriliminin Re üzerindeki gerilimden en az 0.7V daha fazla olması gereklidir. Bu da şu eşitlikle sağlanır.

Vin(minimum) = [Vcc*Re/(Re+Rc2)]+0.7

Vin bu gerilim eşiğini geçerse Q1 iletime geçer. Yineleyici eylem Q2’yi kesim durumuna götürür. Çıkış HIGH konumuna geçer. Re üzerindeki gerilim aşağıdaki eşitliğe göre değişir.

Re üzerideki gerilim = [Vcc*Re/(Re+Rc1)]
Vin= [Vcc*Re/(Re+Rc1)]+0.7

Q1 transistörü son eşitlikte verilen değer Vin değerine eşit veya Vin değerinden fazla olduğu sürece iletime devam eder. Eğer Vin bu değerin altına düşerse Q1 doyuma geçer ve daha az iletimde bulunur. Bu yineleyici eylem geri kalanı üstlenir ve Q1 transistörünü kesime Q2 transistörünü ise doyuma çıkarır. HIGH veya LOW çıkış tamamen giriş geriliminin seviyesine bağlıdır.

Ayrıca Scmitt triggerde bir özeğri oluştuğundan dolayı belli bir seviyede yükselen veya alçalan gerilim fark etmeksizin LOW veya HIGH sinyalleri vermektedir. Bu sinüs dalganın kare dalgaya çevirilmesini sağlamaktadır.

Bizi Facebook grubumuzda takip etmeyi unutmayın. Bilgili ve öğrenmeye hevesli bir topluluk oluşturmak istiyoruz.

https://www.facebook.com/groups/1233336523490761/

 

Gökhan Dökmetaş

"Arduino Eğitim Kitabı" ve "Arduino ve Raspberry PI ile Nesnelerin İnterneti" kitaplarının yazarı. Başkent Teknoloji ve Dedektör Merkezi'nde Ar-ge Sorumlusu. Araştırmacı-Yazar.

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.